Couven Museum

100 kunstenaars – 100 tegels 2010
2010-09-25 - 2010-10-24
Ter gelegenheid van de kunstroute Aken 2010 worden in het Couven-Museum tijdelijk 100 tegels ondergebracht die zijn ontworpen door 100 kunstenaars. Deze tegels worden naast de vaste collectie, voornamelijk Nederlandse tegels, uit de 17e en 18e eeuw gepresenteerd.
Dit project, dat reeds in 2007 in het Ludwig Forum in Aken en 2009 in Zinkhütter Hof in Stolberg werd gerealiseerd, eindigt haar reis in het Couven-Museum. Het project is een initiatief van kunstenares Gabriele Prill. Een witte standaardtegel vormt de basis van het artistieke concept. De tegels worden met verschillende materialen bewerkt, o.a. porseleinverf, koperbik, staal, olie, acryl, papier, bladgoud, lijm, hout, glas, jute, lak en silicone.
Het resultaat is net zo gevarieerd als de kunstenaars zelf. Niet alleen regionale kunstenaars, maar ook nationale en internationale kunstenaars doen mee met dit sociale project. Op 24 oktober 2010 worden de 100 tegels geveild. De opbrengst is bestemd voor BUNTEN KREIS in de regio Aken.
Opening: 24 september 2010, 19.00 uur
www.100kuenstler-100kacheln.de

500 jaar gezamenlijk schitteren
2010-10-09 - 2010-11-28
De Akense vereniging voor goudsmeden viert dit jaar zijn 500 jarig bestaan. Het Couven-Museum maakt deel uit van het gevarieerde feestprogramma. Het is één van de drie locaties en toont profaan werk uit ateliers in Aken. De overige locaties in het programma van de vereniging voor goudsmeden zijn Sparkasse Aachen, en de Schatkamer van de Dom van Aken, waar sacrale werken worden gepresenteerd.
Te zien zijn stukken van bekende, oudere goudsmeden en familiebedrijven (von Rodt, von Orsbach, Joh. Theod. Cremer, Hub. Moeren), werken uit de periode van het historisme en werken van meesters uit de moderne tijd. De geëxposeerde werken variëren van middenstukken, bestek, sierbokalen, ambtsketens, schutterszilver tot individueel gemaakte juwelen.
Vooraankondiging: 8 oktober 2010, 17.00-18.00 uur

De ontnuchtering van Europa
2010-12-04 - 2011-03-20
Koffie en thee werden in de 17e eeuw bijna gelijktijdig in Europa geïntroduceerd. Koffie was tot dan toe alleen in Afrika bij de Arabieren bekend en de oorsprong van thee ligt in Azië. Aanvankelijk werden deze dranken in aristocratische kringen genoten voordat ze geleidelijk aan ook een plaats bij de bourgeoisie in Europa veroverden. Ze namen de plaats in van de gebruikelijke alcoholische dranken zoals wijn, bier en jenever en werden gevierd als de grote “ontnuchtering”. Hun populariteit paste helemaal in het beeld van de verlichting, die het algemene denken in de 18e eeuw beheerste.
Nieuwe dingen waren nodig om van de kostbare exotische koffie en thee te kunnen genieten, niet alleen voor de bereiding maar ook voor het opdienen. Naast de koffiebrander en de koffiemolen had de dames en heren vooral behoefte aan ander porseleinservies – voor het genieten op niveau. De culturele omwenteling die met de verbreiding van de nieuwe warme dranken in Europa zijn intrede had gedaan, wordt door de nieuwe koffie-, en thee cultuur in al haar facetten beschreven.
Opening: 3 december 2010, 19.00 uur
Flyer koffie thee

La Beauté – de geschiedenis van de cosmetica
2011-05-14 - 2011-09-04
De schoonheidsidealen en de middeltjes om deze idealen te verwezenlijken zijn in de loop der tijd erg veranderd. Cosmetica werd altijd al gebruikt voor de verzorging en verfraaiing van het gezicht. Weldadige producten, bewust kleurgebruik en geselecteerde geuren verzorgden het uiterlijk en gaven de gebruiker een aantrekkelijke uitstraling. Maar cosmetica was een luxegoed en was eeuwenlang slechts weggelegd voor de hogere lagen van de bevolking. Dit is duidelijk te zien aan de edele verpakkingen en fijn versierde gebruiksvoorwerpen gemaakt kostbaar materiaal uit de verschillende tijdperken.

De portretkunst legt zowel de verandering van het schoonheidsideaal, de wisselende mode als de populaire make-up technieken door de eeuwen heen vast. Echter, deze middelen waren vaak niet bevorderlijk voor de gezondheid. Sinds de antieke oudheid werd de nobele bleekheid van het witte gezicht verkregen door het aanbrengen van loodwit. Gezondere recepten worden pas sinds de verlichting door de cosmetica experts aanbevolen. De dure grondstoffen voor de “zelfgemaakte” cosmetica van de kappers en parfumerieën, de poederverkopers en verkoper van galanteriewaren waren verkrijgbaar in de apotheek. Door de industriële ontwikkelingen in 19e en 20e eeuw werden de verzorgende en verfraaiende producten ook voor bredere lagen van de bevolking betaalbaar. Maar nog steeds is cosmetica, met de mooi ontworpen poederdoosjes, parfumflesjes, crèmepotjes en chique lippenstifthouders, gehuld in een waas van luxe.

De tentoonstelling neemt u mee op verkenningstocht door de geschiedenis van de verleidelijke cosmetica, van de antieke oudheid tot aan het heden. In samenwerking met Babor Cosmetics, een traditioneel Akense firma van internationale faam, worden geselecteerde objecten en schilderijen over de cultuur van de schoonheidsverzorging getoond. Ze geven een beeld van de snellevende maar desalniettemin typische trends op het gebied van schoonheid en verzorging, van de jaren 50 tot het heden.
Flyer La Beauté

Het geheime leven van de ornamenten
2011-09-24 - 2011-10-30
Tussen 24 september en 30 oktober bevolken verschillende dieren het Couven-Museum. De filigrane figuren zijn gemaakt van papier en draad. Er zijn fantasievolle kevers en andere kunstzinnig gevormde dieren, die zeer esthetisch en aangenaam uitzien. Ze zijn hier niet toevallig! Het zijn mutaties van de rococo ornamenten die overal op de meubels aanwezig zijn. Odine Lang is opzoek naar deze veelvormige ornamenten. Ze fixeert ze met haar kamera, waardoor de elementen los van hun oorspronkelijke context komen te staan. In haar stukken worden de ornamenten op geheel eigen wijze tot leven gewekt. Haar objecten zijn steeds een weerspiegeling van organische vormen. De vertrouwde rococo sfeer wordt op een subtiele manier een beetje eng. De kunstenares is afkomstig uit Göttingen maar woont in Aken. Ze transformeert historische ornamenten in levensechte dieren, wat in deze omgeving een beetje surreëel aandoet en lichtelijk irriteert.

De tentoonstelling wordt als deel van de 14e kunstroute Aken gehouden op 24 en 25 september 2011.
De catalogus kost 4,- €t.

Het kerstkindje in de glazen schrijn – over de betovering van barokke kloosterstukken
2011-11-19 - 2012-02-12
Met de contrareformatie werd de pracht en praal zijn intrede in de liturgie geïntroduceerd. De pelgrimstochten beleefden een opleving en de cultus rond heiligen en relikwieën werd aangewakkerd. Na de middeleeuwen werd de verering van het kindje Jezus met name in Zuid-Duitsland en de Alpen gepraktiseerd, maar beperkte zich tot de reformatie vooral tot clausuren en vrouwenkloosters. Tijdens de barok werd deze verering publiek bezit. De meest bekende figuren waren als kopie niet alleen aanwezig in kerken, maar waren ook in de burgerlijke en boerenvertrekken terug te vinden, meestal als kerstkindje tijdens de Kerst.
Ook de kribbe beleefden vanaf het midden van de 16e eeuw een enorme opleving, die werd aangevuurd door de Jezuïeten. In de katholieke gebieden werd het dagelijks leven bepaald door religieuze volkstradities. De tentoonstelling presenteert talrijke voorwerpen die de verschillende facetten van barokke vroomheid reconstrueren en illustreren: o.a. kindje Jezus voor de bedevaart, zogeheten “Fatschenkind” (het kind in doeken gewikkeld), wiegenkindjes en kinderen in beschilderde houten kistjes, afbeeldingen van relikwieën, votieve en devotie afbeeldingen en kribbes die verwijzen naar twee belangrijke kribbelandschappen: Bovenschwaben en Napels.
Het thema “geestelijke huisapotheek” wordt in deze tentoonstelling vertegenwoordigd door barokke geneesmiddelen zoals fylacterion, gewijde voorwerpen die bescherming boden, rozenkransen, gebedsdoeken, stofrelikwieën en amuletten. Deze tonen aan hoe men zich destijds bewapende tegen de ziektes in lijf en ziel.
De verzameling van Monika Lennartz wordt gepresenteerd in de sfeer van de burgerlijke wooncultuur van het Couven-Museums. De doelstelling van de tentoonstelling is de barokke vroomheid, voornamelijk de gebruiken rondom de kersttijd te laten herleven en zowel bekende als vergeten tradities in een nieuw licht te bekijken.
Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus.

Poppendromen
2012-05-12 - 2012-09-02
Een pop is een figuurlijke imitatie van een mens. De pop is één van de oudste en meest geliefde speeltjes, maar is tevens verzamelobject en decoratief voorwerp. Poppen werden al in het oude Egypte en in het antieke Griekenland en Rome gemaakt. Echter, het is niet zeker of ze destijds gebruikt werden voor rituele doeleinden of als speelgoed. Maar in al deze culturen gaf het ook kinderen die met poppen gemaakt van verschillende materialen speelden.

Met de industrialisering bereikte in de 19e eeuw ook de techniek van het poppen-maken zijn hoogtepunt. Deze periode ging vooraf aan de ontdekking van de kindsheid in de romantiek en biedermeiertijd. Verschillende materialen zoals porselein, gummi, was, blik, gemengde stoffen en celluloid werden gebruikt. De pop groeide uit tot een alom geliefd voorwerp. De tentoonstelling toont bonte en innemende exemplaren uit de poppenwereld: Duitse en Franse poppen van porselein en celluloid, Italiaanse viltpoppen, Käthe-Kruse poppen – de oudste uit de 19e eeuw, de jongste uit het midden van de 20ste eeuw.

Flyer Poppendromen

Wolfgang Nestler: Het innerlijk leven
2012-09-22 - 2012-10-21
Fotografische verkenning vormt de basis van het kunstproject van Wolfgang Nestler in het Couven-Museum. Het interesse van de kunstenaar richt zich op het oude woonhuis van Aken en zijn historische “bewoners”. Nestler fotografeert gezichten, hoofden en figuren. Hij registreert objecten en ruimtelijke ensembles, die een bijzondere betekenis hebben. Doordat de kunstenaar de objecten uit hun omgeving licht en met behulp van de fotografie uitvergroot, staan de gezichten, figuren en objecten open om vanuit een ander perfectief te worden waargenomen. Iedere foto opent een associatieve ruimte voor de toeschouwer, waarin het voor hem mogelijk is een verband tussen zich zelf en het afgebeelde te creëren. Het tweede deel van dit project bestaat uit het verkennen van het terrein door de scholieren van de Höfener Heckenlandschool. Ook zij volgen de historische voetsporen in Haus Monheim en gaan een dialoog aan met de kunstenaar en zijn werk. Zo ontstaan nieuwe verhalen die het hedendaagse leven erbij betrekken.
Wolfgang Nestler zoekt met zijn kunstprojecten steeds opnieuw publieke ruimtes op, waarin het gebouw als levensoord centraal staat. Hij nam twee keer deel aan de documenta en was tot 2008 professor aan de hogeschool voor beeldende kunst Saar. Kenmerkend voor zijn kunstprojecten is het procedurele. Andere leidende figuren worden in zijn werk betrokken en verbinden plaatsen, tijden en ervaringswerelden met elkaar.
De tentoonstelling in het Couven-Museum maakt deel uit van kunstroute Aken 2012.

Flyer Nestler

De nieuwe bruiklenen van de Peter und Irene Ludwig Stiftung
2013-04-09 - 2013-06-30
De afdeling toegepaste kunst is sinds kort verrijkt met enkele bruikleenstukken uit de Sammlung Ludwig. De stukken, die zijn overgeplaatst naar het Suermondt-Ludwig-Museum, behoorden tot de grote privécollectie van de in 2010 overleden mecenas. Deze bruiklenen zijn tijdelijk in het Couven-Museum te zien en worden op deze manier aan het publiek voorgesteld. Het gaat om een zilveren bord en een zilveren kandelaar, lederen koffers, porselein, koper servies en glaskistjes, die als bad souvenir in het 19e eeuwse Aken in omloop waren. Ze geven inzicht in de minder bekende aspecten van de veelzijdige verzamelpassie van het echtpaar Ludwig.

Klankwerelden in Couvens ruimtes
2013-09-13 10:00 - 2014-01-12 17:00 (Europe/Berlin)
Ter gelegenheid van de 250ste sterfdag van de barokarchitect Joseph Couven initieert het Couven-Museum op 12 september 2013 in Aken een transnationaal cultuurproject, waarin de betekenis van Akens vooraanstaande bouwmeester voor het architectuurlandschap Rijn-Maasland centraal staat.
De samenwerking met de Westfaalse hofarchitect Johann Conrad Schlaun drukte een stempel op de vroege beroepsjaren van Johann Joseph Couven (1701-1763). Door zijn studie van de Franse régence stijl en het Zuid-Duitse laatbarok ontwikkelde Couven een karakteristieke, regionale architectuurtaal. Hierdoor kreeg hij chique opdrachten van adel, kerk en bourgeoisie om hun representatieve bouwwerken en inrichtingen te ontwerpen.
Onder de titel “Klankwerelden in Couvens ruimtes” worden voor het eerst, grensoverschrijdend, de belangrijkste in stand gehouden monumenten van Johann Joseph Couven aan elkaar gekoppeld. Evenementen waarin muziek centraal staat zullen een netwerk tussen de ruimtes tot stand brengen. Het thema muziek is bijzonder geschikt om de bedoeling achter de uiteenlopende architectonische opdrachten – zowel de kerkelijke sacrale bouwwerken, de zetels van de adel als de burgerhuizen – te kunnen ervaren. In dit kader worden tussen 12 september 2013 en 12 januari 2014 diverse evenementen georganiseerd in 18 verschillende monumenten in en buiten Duitsland. Er zullen concerten en rondleidingen worden gehouden. Het aanbod aan evenementen, speciaal met het oog op bepaalde doelgroepen, is erg gevarieerd.
De tentoonstelling “Klankwerelden in Couvens ruimtes – muziekinstrumenten en muziekcultuur tussen barok en classicisme” in het Couven-Museum zal het project begeleiden. De tentoonstelling geeft een beeld van de muzikale praktijken tussen 1700 en 1815, zowel privé als openbaar. Hier worden ook de nog bewaard gebleven, originele bouwtekeningen en architectuurontwerpen van de monumenten getoond, die muzikaal met elkaar verbonden worden. Ze bieden een overzicht van Couvens werk. Eveneens wordt in het Couven-Museum een conferentie gehouden, met als doelstelling nieuwe interpretatiemogelijkheden in Couvens architectuur aan het licht te brengen en het begripsvermogen te verruimen. Dit vrij specifieke thema beweegt zich op het cultuurhistorisch interessante grensvlak tussen architectuur- en muziekgeschiedenis.
Download: Flyer Programma in Couven-Museum
Gedetailleerde informatie over het programma, de partners en deelnemers vindt u op
www.couven-klangwelten2013.de
